Bài Víết Liên Quan
BPSOS phát động trở lại chương trình đòi tài sản cho công dân Hoa Kỳ bị chính quyền Việt Nam tịch thu không bồi thường. Đây là thời điểm thuận lợi hơn hẳn so với 10 năm trước khi chúng tôi khởi xướng chương trình này, vì:
1) Ngoại Trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực đòi tài sản cho công dân và công ty Hoa Kỳ bị chiếm đoạt bởi các chế độ cộng sản, trong đó có Cuba. Khi còn là Thượng Nghị Sĩ, Ông Rubio từng yêu cầu Bộ Ngoại Giao can thiệp đòi nhà nước Việt Nam bồi thường tài sản đã chiếm đoạt của công dân Mỹ gốc Việt.
2) Hành Pháp Trump chủ trương bảo vệ quyền và lợi ích của công dân Mỹ. Dưới áp lực bị trừng phạt kinh tế, Cuba gần đây ngỏ ý sẵn sàng bồi thường tài sản khoảng 6 nghìn công dân và công ty Mỹ mà họ quốc hữu hoá năm 1959, tổng giá trị lên đến 9 – 10 tỉ Mỹ kim.
3) Số công dân Mỹ gốc Việt bị chiếm đoạt tài sản nhiều lần hơn con số kể trên – số tiền mà nhà nước Việt Nam phải bồi thường có thể ở tầm 100 tỉ Mỹ kim, là khoản tiền lớn giúp kích hoạt nền kinh tế Hoa Kỳ.
4) Hoa Kỳ đang đặt Việt Nam trong tầm ngắm thuế quan vì là quốc gia đứng đầu thặng dư mậu dịch với Hoa Kỳ. Văn Phòng Đại Diện Mậu Dịch Hoa Kỳ sẽ chính thức mở đầu cuộc điều tra ngày 28 tháng 4. Hoa Kỳ có thể dùng thuế quan làm đòn bẩy để ép nhà nước cộng sản Việt Nam nhượng bộ về bồi thường tài sản, như đang làm với Cuba.
Căn cứ pháp lý
Năm 1949 Quốc Hội Hoa Kỳ thông qua luật bảo vệ tài sản của công dân khi bị một quốc gia khác tịch thu mà không bồi thường một cách hiệu quả, nhanh chóng và công bằng. Có 2 đơn vị chính quyền chịu trách nhiệm.
– Văn Phòng Cố Vấn Pháp Lý của Bô Ngoại Giao có trách nhiệm can thiệp cho số lượng nhỏ dăm ba hồ sơ.
– Nếu số lượng nhiều hơn thì cơ quan Foreign Claims Settlement Commission (FCSC) thuộc Bộ Tư Pháp giải quyết. Trước đó, Quốc Hội phải thông qua luật để đưa quốc gia đối tượng vào danh sách can thiệp của FCSC và cấp ngân khoản cho FCSC thuê thêm nhân viên. Các nhân viên này sẽ xem xét từng hồ sơ, chứng từ, luận cứ do công dân Hoa Kỳ nộp để phán quyết và định giá tài sản được bồi thường. Từ năm 1954 đế nay, FCSC đã giải quyết trên 660,000 hồ sơ của công dân Hoa Kỳ bị chiếm đoạt tài sản ở 43 quốc gia. Cuba nằm trong số đó nhưng đã lì ra không chịu trả tiền bồi thường.
Tiêu chuẩn để được chính phủ Hoa Kỳ can thiệp
Khổ chủ phải là công dân Hoa Kỳ khi bị chiếm đoạt tài sản.
Chế độ cộng sản Cuba khi vừa nắm chính quyền năm 1959 đã lập tức quốc hữu hoá tất cả tài sản của công ty và công dân Hoa Kỳ trên lãnh thổ Cuba.
Chế độ cộng sản Việt Nam thì khác. Họ tạm thời quản lý tài sản của người di cư từ Bắc vào Nam năm 1954 hoặc bỏ nước ra đi sau tháng 4 năm 1975. Đến năm 2003, Quốc Hội Việt Nam mới ban hành Nghị Quyết 23/2003/QH11 để quốc hữu hoá các tài sản đang được nhà nước quản lý ấy – thời hạn thực thi là 2005 – 2009. Tại thời điểm này, trên 1 triệu người Việt đã có quốc tịch Hoa Kỳ. Nếu chỉ 10% con số này có tài sản để lại ở Việt Nam và đang bị nhà nước quản lý, thì số hồ sơ có thể lên đến cả trăm nghìn với trị giá tổng cộng ngang tầm 100 tỉ Mỹ kim.
Chương trình đòi tài sản năm 2017
Năm 2017 BPSOS đã thuê 2 hãng luật Hoa Kỳ với nhiều kinh nghiệm áp dụng luật năm 1949, và một Giáo Sư Luật ở Đại Học George Mason University vốn là cựu trưởng bộ phận chuyên trách đòi tài sản của Văn Phòng Cố Vấn Pháp Lý thuộc Bộ Ngoại Giao.
Tháng 5 năm 2018, chúng tôi hoàn tất “Sách Trắng” phân tích luật Hoa Kỳ và luật Việt Nam cùng với 12 hồ sơ mẫu để dùng vận động. Tổng cộng, BPSOS đã chi $112,714. Số thu vào là $35,435, trong đó $17,325 là phần ủng hộ của các thành viên và thân hữu của BPSOS. Số $18,110 còn lại do 30 người lập hồ sơ tùy tâm đóng góp. Nói cách khác, BPSOS đã tự trích quỹ $94,604 cho chương trình này.
Tháng 9 năm 2018, vị Giáo Sư kể trên và đại diện của 2 hãng luật đã cùng với Ts. Nguyễn Đình Thắng của BPSOS họp với Văn Phòng Cố Vấn Pháp Lý của Bộ Ngoại Giao để đề nghị can thiệp cho 12 hồ sơ tiêu biểu.
Tuy nhiên, để vận động cho đến khi thành công, 2 hãng luật đưa giá biểu là $250,000. BPSOS không có khoản tiền này nên đành tự làm lấy. Qua vận động của BPSOS, Dân Biểu Christopher Smith đã đưa việc đòi tài sản vào dự thảo Luật Nhân Quyền Việt Nam năm 2019 (H.R. 1838): https://www.congress.gov/…/116th…/house-bill/1383/text. Điều khoản tương tự tiếp tục được đưa vào các bản dự thảo luật năm 2021, 2023 và 2025. Tiếc rằng dự thảo luật này đến nay vẫn chưa được thông qua.
Ngày 3 tháng 2, 2020, TNS Marco Rubio và TNS John Cornyn gửi văn thư chung đến Ngoại Trưởng Mike Pompeo kêu gọi Bộ Ngoại Giao can thiệp cho số hồ sơ tiêu biểu mà chúng tôi đã cung cấp. Xem: https://machsongmedia.org/…/nong-tns-yeu-cau-chinh-phu…
Do chúng tôi không đủ nhân lực, cuộc vận động bị gián đoạn đến nay.
Những việc cần làm sắp đến
Ngày 28 tháng 4 và rồi 5 tháng 5 tới đây, Văn Phòng Đại Diện Mậu Dịch Hoa Kỳ sẽ tổ chức điều trần về tình trạng mất cân bằng mậu dịch với Việt Nam. Đây là cơ hội để bắn tiếng cho chính phủ Hoa Kỳ chú ý đến tình trạng rất nhiều công dân Hoa Kỳ bị nhà nước Việt Nam tịch thu tài sản không bồi thường.
Chúng tôi thảo sẵn một thư mẫu để những ai muốn chính phủ Hoa Kỳ can thiệp có thể tải xuống, điền tên họ và địa chỉ hiện cư ngụ hiện nay, ký tên và gửi đi gấp: https://doitaisan.org/…/letter-to-president-trump-thu…/
Ngoài ra, quý vị có thể điền tên họ, địa chỉ email và địa chỉ nhà vào mẫu ghi danh. Chúng tôi sẽ lập danh sách để gửi kèm thư chung đến các cơ quan chính quyền Hoa Kỳ hữu trách trong tương lai, và sẽ gửi thông tin cập nhật đến quý vị qua email.
Quý vị có thể tìm hiểu thêm thông tin về chương trình đòi tài sản và luật pháp Hoa Kỳ tại: https://doitaisan.org/
Mọi thắc mắc xin gừi về: bpsos@bpsos.org
